Kor går grensa på jobben?
Kva gjer du om pasienten i senga inviterar på date?
Den unge kvinna kom fortvila inn på pauserommet. Pasienten i senga hadde funne ho på Facebook og skreiv meldingar om date: – Då måtte eg ta affære, seier tillitsvald og kursdeltakar Solveig Håbetsås.
Solveig Håbetsås er klinkkhovudtillitsvald ved OUS og har bakgrunn som sjukepleiar:
– I jobb på Rikshospitalet såg eg pasientar som prøver å legge til dei pene, unge sjukepleiarane på Facebook for å få dei ut på date, seier Håbetsås. Fleire av pasientane ved avdelinga kan ha svekt kognitiv funksjon og dårleg impulskontroll.
Håbetsås, som også er leiar av sjukepleiarnettverket i Fagforbundet Oslo, seier dei unge sjukepleiarane kjem på vaktrommet og er ukomfortable:
– Dei kan fortelje at no har han sendt melding på Messenger og vil gjerne ha meg med på date. Og ho er 25 år og han 39 år. Det er eksempel eg har sett.
Greip inn
Dette er ei av mange historier og dilemma som blei delte på seminaret «Rollesammenblanding: Grenseoverskridende atferd og privatisering av relasjoner.»
Kurset var arrangert av Fagforbundet sykehus og helse, Oslo. Håbetsås fortel at ho oppmoda dei unge sjukepleiarane til å seie ifrå, men at fleire av dei ikkje torde:
– Då kan denne gamle kjerringa kome og seie ifrå. Og det har er gjort, til pasienten. Eg har sagt at du må forstå at det finst reglar mot dette og at det går ikkje an. Og for det andre så må du ha ei forståing for at du er ganske mykje eldre enn desse unge jentene. Dei er ikkje interesserte i deg, seier Håbetsås.
Helsetilsynet: Oppfordrar til lukka sosiale medium
Pål Kristian Molin har bakgrunn som psykolog og jobbar i Helsetilsynet. Han var hovudinnleiar på kurset. Han seier på generelt grunnlag at han tilrår helsepersonell å vere restriktiv med sosiale medium:
– Det er ikkje noko lovverk som regulerer at helsepersonell ikkje kan vere i kontakt med andre på sosiale medium. Samtidig har vi ei klar oppmoding: Ha profilane lukka og private, seier Molin.
– Takk høfleg nei
Foredragshaldar Molin meiner det er lurt å takke nei til vennskap på sosiale medium. Han seier dei kan vere ein del av inngangsportane til at ting kan utvikle seg uheldig:
– Eg oppfordrar til at ein seier høfleg nei takk til invitasjonar frå brukarar og pasientar. Då kan ein grunngi det med at det kan vere uheldig, sjølv om ein ikkje vil avvise nokon, seier seniorrådgjevaren i Helsetilsynet.
Molin nyanserer og seier det finst unntak frå denne tommelfingerregelen. Om du bur på ein liten stad og allereie er venner med dei du skal hjelpe.
Blei bedt med på middag
Sarah Amey Pedersen er hovudtillitsvald for Fagforbundet ved Sunnaas sykehus. Ho møtte tilfeldig ein tidlegare pasient på gata:
– Han fortalte at han hadde fått telefonnummeret mitt frå ein kollega og at han hadde forsøkt å ringe meg. Han var takksam for oppfølginga han fekk under opphaldet og ønsket å invitere meg på kaffi eller middag, seier Pedersen.
Avviste vennleg tilbod
Den tillitsvalde fortel vidare at ho høfleg sa at han ikkje trong å takke utover det som allereie var gjort. Og at ho gjorde dette som ein del av jobben:
– Eg forklarte at det ikkje er riktig eller forsvarleg å ha privat kontakt med pasientar verken gjennom meldingar, møte eller sosiale aktivitetar. Eg avslutta samtalen på ein vennleg måte, ønska han alt godt vidare. Vidare gjorde eg det klart at om han har spørsmål om helsehjelp, må han ta kontakt med rett instans – ikkje meg privat.
Vil heve kompetanse
Ellinor Lønnå er leiar av Yrkesseksjon helse og sosial i Fagforbundet sykehus og helse, Oslo. Ho seier at temaet om rolleforståelse og det å skilje mellom private og profesjonelle relasjonar er generelt aktuelt. Og at det kan vere ein mangel i kurstilbod om temaet:
– Yrkesseksjonen er jo opptatt av å heve kompetansen til medlemane i eit kurstilbod som er interessant og stimulerande. Eit tilbod som dei kanskje ikkje får via arbeidsgivar. Og då tenkte vi at dette kunne vere noko interessant å tilby folk, seier Lønnå som er godt nøgd med at seminaret blei fullteikna.
Utfordring: Når du må knyte relasjon
Lønnå har bakgrunn frå jobbing innan psykiatri og avhengnadsbehandling. Der og i andre terapeutiske yrker må dei tilsette og pasientane ha ein tillitsfull relasjon:
– Om du skal knyte deg nært nok til nokon til at relasjonen kan vere terapeutisk, men samtidig halde ei grense, kvar går ho eigentleg? Det er interessant å reflektere rundt, seier Lønnå og legg til om bakgrunnen for seminaret:
– Ein del av det handlar om erfaring. Men noko av det er jo også jus. Og eg trur at vi blir betre til å handtere slike situasjonar viss vi har tenkt gjennom dei i forkant.
Ekspert: – Spør nokon du stolar på om råd
Molin i Helsetilsynet har jobba med mange saker der helsepersonell har mista autorisasjonen. Han har dette rådet til dei som kjenner på at spørsmålet om noko er for tett og eller lurar på kva som er innanfor:
– Be om råd og rettleiing før det er for seint. Frå arbeidsgjevar, kollegaer eller fagforeininga. Mellommenneskelege relasjonar kan vere vanskeleg. Vi må normalisere at dette kan vere krevjande, seier han og legg til:
– Det kan vere ein stor terskel å seie at dette får eg ikkje til. Ein har kanskje nokon ein stolar på som ein kan dele med og spør om råd. At relasjonen kanskje blir for nær og at ein ikkje får dette heilt til.
